VAT jest podatkiem pośrednim – jego ciężar ekonomiczny ponosi finalny konsument, natomiast podatnicy VAT (przedsiębiorcy) jedynie pobierają go i odprowadzają do urzędu skarbowego, odliczając jednocześnie VAT zapłacony przy zakupach (tzw. VAT naliczony).
Stawki VAT w Polsce
Podstawowa stawka to 23%. Stawki obniżone: 8% (m.in. usługi budowlane, żywność przetworzona, ochrona zdrowia) i 5% (m.in. podstawowe artykuły spożywcze, książki, gazety). Stawka 0% dotyczy m.in. eksportu towarów i usług wewnątrzwspólnotowych.
Rejestracja VAT – kiedy obowiązkowa?
Obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny powstaje, gdy obrót przekroczy 200 000 zł rocznie (limit zwolnienia podmiotowego). Wcześniejsza, dobrowolna rejestracja jest opłacalna, gdy większość klientów to firmy (odliczają VAT) lub gdy firma ponosi duże wydatki z VAT.
Mechanizm odwrotnego obciążenia i split payment
Mechanizm podzielonej płatności (split payment) jest obowiązkowy dla transakcji między podatnikami VAT powyżej 15 000 zł dotyczących towarów z załącznika nr 15 ustawy o VAT (m.in. stal, elektronika, usługi budowlane).