Testament i dziedziczenie

Szybka Definicja Dziedziczenie to przejście praw i obowiązków majątkowych po zmarłym (spadkodawcy) na jego następców prawnych (spadkobierców). Może nastąpić na podstawie testamentu (dziedziczenie testamentowe) lub ustawy (Kodeks cywilny), gdy testamentu nie ma lub jest nieważny.

Prawo spadkowe reguluje Kodeks cywilny (art. 922–1088 k.c.). Otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy, a dziedziczeniu podlega cały majątek z wyjątkiem praw ściśle osobistych (np. renty).

Formy testamentu

Testament własnoręczny (holograficzny): napisany w całości odręcznie, podpisany i opatrzony datą – nie wymaga świadków ani notariusza. Testament notarialny: sporządzony przed notariuszem w formie aktu notarialnego – trudny do podważenia. Testament allograficzny: złożony ustnie przed urzędnikiem (wójt, starosta) w obecności 2 świadków.

Dziedziczenie ustawowe – kolejność

Gdy nie ma testamentu, dziedziczą: 1. małżonek i dzieci (po równo, małżonek min. 1/4). 2. Małżonek i rodzice (jeśli brak dzieci). 3. Rodzeństwo. 4. Dziadkowie. 5. Gmina lub Skarb Państwa jako ultima ratio.

Zachowek

Zachowek to minimalne uprawnienie pominiętych ustawowych spadkobierców (dzieci, małżonek, rodzice). Wynosi 1/2 udziału ustawowego (lub 2/3 dla małoletnich i trwale niezdolnych do pracy). Realizowany w formie roszczenia pieniężnego do obdarowanych lub zapisobierców.