📌 Spis treści opracowania:
Prekluzja procesowa to rygorystyczna instytucja prawa procesowego, której głównym celem jest koncentracja materiału dowodowego oraz przeciwdziałanie przewlekłości postępowań sądowych. Polega ona na nałożeniu na strony rygoru zgłaszania wszelkich twierdzeń, zarzutów i dowodów w ściśle określonym przez ustawę lub sąd terminie, pod rygorem ich późniejszego pominięcia w toku instancji.
Konsekwencje niedopełnienia terminów w KPC
Zgodnie z art. 205[12] KPC, twierdzenia i dowody zgłoszone po wyznaczonym terminie (np. po złożeniu odpowiedzi na pozew lub po posiedzeniu przygotowawczym) podlegają bezwzględnemu pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich późniejsze powołanie nie było przez nią zawinione, albo że uwzględnienie spóźnionych wniosków nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Sąd bada te przesłanki z urzędu. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 listopada 2023 r. (sygn. akt V ACa 112/22) przypomniał, że prekluzja ma charakter dyscyplinujący i jej niestosowanie przez sądy orzekające stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania.
Wpływ na strategię procesową
Prekluzja zmusza pełnomocników procesowych do drobiazgowego przygotowania pism inicjujących postępowanie. Wszelkie kluczowe dokumenty, zeznania świadków oraz opinie biegłych powinny być powołane na samym początku sprawy, co eliminuje element zaskoczenia przeciwnika procesowego w toku dalszych rozpraw.