Ex lege to powszechnie stosowana w języku prawniczym i doktrynie łacińska paremia oznaczająca „z mocy samego prawa”. Odnosi się do sytuacji, w których określony skutek prawny następuje automatycznie na podstawie przepisu ustawy, bez potrzeby wydawania orzeczenia sądu czy decyzji administracyjnej.
Przykłady w prawie cywilnym
Klasycznym przykładem działania ex lege jest przejście prawa własności nieruchomości w drodze zasiedzenia po upływie ustawowych terminów posiadania samoistnego, bądź otwarcie spadku z chwilą śmierci spadkodawcy. Wyroki sądowe w sprawach o stwierdzenie skutków ex lege mają charakter deklaratoryjny (potwierdzający).